Transmenu powered by JoomlArt.com - Mambo Joomla Professional Templates Club

 2. Büdcə formasının tərtibi haqqında təlimat

Təcrübə göstərir ki, maliyyə vəsaitlərinin  planlaşdırılması və istifadənin uçotunun aparılması üçün vahid uçot formasından istifadə edilməsi bu sahədə aparılan işi sürətləndirir və səhvlərin minimuma endirilməsinə köməklik edir. Bu məqsədlə QHT-lərin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasına təqdim edəcəkləri layihələrin icrası üçün onlara ayrılan maliyyə yardımının istifadə təyinatının  vahid büdcə formasında tərtib edilməsi məqsədəuyğun sayılmışdır. Şuranın QHT-lərə ayırdığı yardımlar dövlət büdcəsindən maliyyələşdirildiyi üçün aid xərclərin sıra nömrəsi əvəzinə vahid büdcə təsnifatından istifadə edilmişdir. QHT öz layihəsinin icrasına tələb olunan vəsaitin hesablamasını hansı formada  aprmış omasından asılı olmayaraq, büdcə  Şuraya yuxarıda göstərilən formada təqdim edilməlidir.Formanın tərtibi zamanı aşağıdakı qaydalar əsas qəbul edilməlidir:

1.

Formanın elektron variantı doldurularkən nəzərə alınmalıdır ki, forma proqramlaşdırılmışdır. Qara rənglə rənglənmiş sətirlərdə 2-ci qrafad göstərilən sətirlərin cəmi avtomatik toplanır. Ona gorə də bu sətirlərə rəqəmlər əl ilə daxil edilməməlidir. Aid sətirin göstəricisi yerində yazılarsa, onda qeyd edilən sətirlər üzrə yekunlar aid qara rəngli sətirlərdə toplanacaqdır. Hər bir bölməni təsnifat nömrələri qrafasında növbəti bölmənin təsnifat nömrəsinə qədər qalan sayda müvafiq təyinatlı göstərici artırmaq mümkündür.Hər hansı halda 6-cı qrafanın göstəricisi müvafiq hesablama yolu ilə əldə edilməlidir.

2.

Cədvəldən göründüyü kimi, 2-ci qrafada xərclərin adı və formalaşmasının təsviri yazılmalıdır. QHT mütəxəssisi bu qrafanın göstəricisini öz təklifinə uyğun şəkildə dəyişdirə, ona  əlavələr edə və ya olduğu kimi saxlaya bilər.QHT-yə aid olmayan sətirlər doldurulmur və həmin sətirin göstəricisi pozulmur. Əgər QHT-ni qane edən xərc növü formada yoxdursa, onu oradakı boş sətirlərdən birinə yazmaq olar. Lakin bu zaman formada olan xərcin məzmunu ilə təklif edilən yeni ad eyni məna və ya məzmun daşıyarsa, onda  formada olanı saxıamaq lazımdır.

3.

Hər bir yeni əlavə yalnız ona aid olan bölməyə yazılmalıdır. Belə ki, idarənin (ofisin) saxlanmsı xərclərini tədbir xərclərinə və ya əksinə əlavə etmək olmaz. (Əgər icarə haqqı tədbir üçün nəzərdə tutulursa, onda bu hissə tədbirlərə aid bölməyə, ofis üçün nəzərdə tutulursa, onda idarənin saxlanması bölməsinə aid edilməlidir və s.)

4.

"Ştatda olan işçilərin əməkhaqqı" bölməsi tərtib edilən zaman nəzərə almaq lazımdır ki, aylıq əməkhaqqı ödənilməsi nəzərdə tutulan  vəzifəni tutmuş şəxsin həmin iş üçün gündə neçə saat işləyəcəyi ştat vahidinin adının  qarşısına əlavə edilməlidir. (məs: Köməkçi (iş gününün 50% -ni işləməklə və ya həftədə iki tam gün işləməklə) və s.) Öz fərdi  beyin məhsulunu istifadə etməklə müəyyən vaxt ərzində iş görən, elmi yaradıcılıqla məşğul olub, son nəticədə ortalığa bir məhsul çıxaran şəxslərin (yəni-trener, tərcüməci, kitab müəllifi və s.) əməyinin ödənilməsi "Ştatdankənar işçilərin əməkhaqqı" bölməsinə aid edilməlidir. Bu şəxslərlə əmək müqaviləsi bağlanarkən onların fəaliyyət növü, sərf edəcəyi iş vaxtı və işləyəcəyi yer, eləcə də əmək sərfinin hansı qaydada uçota alınması və yerinə yetirilmiş işin qəbul forması aydın göstərilməlidir.

5.

"Əməkhaqqına üstəlik" bölməsində əsasən DSMF-na ayırmalar nəzərdə tutulmalıdır.Dİgər icbari sığortalar isə xaricə ezam olunan vətəndaşların həyat və ya tibbi sığortası (yol sığortası istisna olmaqla) ola bilər.

6.

"İdarənin saxlanmsı" QHT anlayışı ilə ofisin saxlanması xərcləridir. Bu xərclər bağlanmış müqavilələır və ofisin təminatı üçün tələb olunan xərclərin hesablanmsı yolu ilə müəyyən edilməlidir.

7.

"Ezamiyyə xərcləri" hesablanarkən hər bir sətir üçün açıqlamaların verilməsi işin xeyrinə olar. Məsələn, "Yol xərci" sətirində mötərizədə yazmaq olar (Koordinatorun hansı rayonlara, təlimçinin hansı rayonlara gedişi və gəlişi və s). Yadda saxlamaq lazımdır ki, yol xərci yalnız təqdim edilmiş biletlərə və ya icarəyə götürülmüş avtomaşının icarə sənədlərinə əsasən ödənilir. Mehmanxana və mənzil xərcləri Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə təsdiq edilmiş norma və qaydalara əsasən ödənilir. Ona görə də bu xərcləri hesablayarkən gediləcək rayon və şəhərləri, eləcə də ölkələri qeyd etmək lazımdır.

8.

"Nəqliyyat xidmətləri haqqının ödənilməsi" sətirində ezamiyyətə getmək üçün icarəyə götürülmüş nəqliyyat xərcindən əlavə xərclər göstərilə bilər. Balansında avtomaşın olmayanlar nəqliyyatı icarəyə götürəcəyi halda yanacaq, sürtku materialları və cari təmir xərcləri nəzərdə tuta bilərlər. Nəzərdə saxlamaq lazımdır ki, icarəyə götürülmüş nəqliyyat üçün də bu xərclər texniki normalar əsasında hesablanmalı və xərcin aparıldığı məxaric sənədlərindən başqa yol vərəqələri ilə də təsdiqlənməlidir.

9.

"Kommunal və kommunokasiya xidmətlərinin ödənilməsi" xərcləri də müvafiq müqavilələr, sayğacların göstəricilərinə əsasən aparılmış hesablamalar və gələcəkdə icrası nəzərdə tutulan işlərə aid xərclər də nəzərə alınmaqla birlikdə hesablanılıb yazılmalıdır. Bu sənədlər tərtib edilən zaman ya icarəyə götürülmüş ofisin sahibinin adına, ya da təşkilatın qeydiyyatda olduğu hüquqi ünvanın adına yazılmış olarsa, qəbul ediləcəkdir.

10.

"İstehlak malları və materiallarının alınması  və tədbirlərin təşkili" bölməsinə tədbirlərə aid bütün xərclər daxil edilməlidir.Əgər layihənin məqsədlərindən biri kimi hansısa bir materialın nəşri nəzərdə tutulubsa, onda o xərclər də bu bölməyə aid edilməlidir. Bu bölmədəki  xərcləri planlaşdıran zaman yaranmış ideyanın sənədləşməsinin necə aparılacağı və maliyyənin xərclənməsi üçün hansı qanuni sənədlərin tərtib ediləcəyi qabaqcadan müəyyən edilməlidir. Yaxşı olar ki, bu bölməyə aid xərclərin sənədləşdirilmə qaydaları barədə qabaqcadan lazımi mütəxəssislərlə söhbət aprılsın. Tədbirlər üçün xərclər müəyyən edilən zaman tədbir iştirakçılarının sayı, günlərin və ya tədbirlərin sayı, adambaşına və digər ölçülərə görə xərcin qiyməti və s. aydın əks etdirilməlidir.

11.

"İnventar, avadanlıq və digər alışlar" bölməsində nəzərdə tutulmuş inventar, avadanlıq, mal və materiallardan başqa bu sahəyə aid olan digər vasitlər də əlavə edilə bilər.

12.

"Sair xidmətlərin haqqının ödənilməsi" və "Sair müxtəlif xərclər" bölmələrində nəzərdə tutulan xərclər adları yazılmaqla qeydə alınmalıdır.Bu bölmədə qeydə alınan xərclər əsasən yardımçı xərclər xüsusiyyətinə malik olmalıdırlar.

13.

"Bank xərci" bölməsində təşkilatın hesablaşma hesabının olduğu bankla bağladığı müqavildəyə uyğun hesablanmış bank xərcinin məbləği  göstərilir. Bu məbləğin müəyyənləşdirilməsi  üçün aşağıdakı hesablama aparıla bilər: 3-cü qrafada -faiz yazılır, 4-cü qrafada layihənin bank xərci çıxılmaqla, hesablanmış məbləği qeyd edilir , 5 -ci qrafada  isə  bankın kassadan nəqd pul almaq üçün xidmət haqqının faizlə miqdarı  onluq kəsr şəklində yazılır (məs 1% əvəzinə 0,01 qeyd edilir). 6-cı qrafa hesablama yolu müəyyənləşdirilir.